الفيض الكاشاني
410
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
درهم است » ؛ « 60 » و بايد فقير مالى اندوخته نكند بلكه به اندازهء نياز بگيرد و باقى را صدقه دهد . در اندوختن مال سه درجه است : 1 - جز براى يك شبانهروز خود چيزى نيندوزد . اين درجهء صدّيقان است . 2 - براى چهل روز اندوخته كند و زياده بر اين مشمول طول امل يا درازى آرزوست ، و عالمان اين را از ميعادى كه خداوند براى موسى ( ع ) قرار داد فهميدهاند ، چه از آن دانسته مىشود كه اميد به زندگى تا چهل روز رخصت داده شده است . اين درجهء پرهيزگاران يا متّقين است . 3 - براى يك سال خود اندوخته كند ، و اين پايينترين مراتب و درجهء صالحان است . كسى كه براى مدّتى بيشتر مال ذخيره كند در زمرهء عوام قرار گرفته و از محدودهء خواصّ بكلّى خارج شده است . بنابراين غناى انسان شايسته و عفيف و آرامش دل او در اندوختن قوت يك سال است ، و غناى خواصّ در چهل روز و غناى خواصّ خواص در يك شبانه روز است . آداب فقير در قبول عطاى بدون درخواست ( 1 ) فقير بايد در چيزى كه به او مىرسد سه امر را در نظر گيرد : عين مال ، غرض دهنده و غرض خود را در گرفتن آن . امّا عين مال بايد حلال و از هر گونه شبهه پاك باشد ، و اگر در آن شبههاى باشد بايد از گرفتن آن دورى جويد . ما در كتاب حلال و حرام درجات شبهه و آنچه را دورى از آن واجب و يا گرفتن آن مستحبّ است ذكر كردهايم . امّا غرض دهنده بيرون نيست از اين كه آن را يا به طيب خاطر مىدهد و مقصودش جلب محبّت اوست كه در اين صورت آنچه مىدهد هديّه است ، و يا قصدش كسب ثواب است كه در اين صورت آنچه داده صدقه و يا زكات مىباشد ؛ و يا منظورش آوازه و ريا و سمعه است ، در اين صورت ممكن است نيّت او منحصر در همين مقصود و يا با بقيّهء اغراض همراه باشد . اوّل - كه هديه است در گرفتن آن باكى نيست ، چه قبول هديه سنّت پيامبر خدا ( ص ) است . ليكن بايد در آن منّتى نباشد و اگر همراه با منّتى باشد ترك آن سزاوارتر است ؛ و
--> ( 60 ) سنن نسايى ، 5 / 59 كتاب زكات باب جهد المقلّ .